Koje sve anomalije materice postoje i koji su najčešći zdravstveni problemi uzrokovani time?

Anomalije materice su, najčešće, urođeni poremećaji strukture i funkcije materice kojima se za sada ne zna uzrok. U toku embrionalnog razvoja, materica nastaje spajanjem dva kanala koji se nazivaju Milerovi kanali. Ukoliko dodje do “problema” tokom razvoja i procesa spajanja dva kanala javljaju se anomalije materice koje mogu biti različitog stepena: od blagih i beznačajnih (tzv “sedlasta materica” – uterus arcuatus), preko materice sa pregradom (uterus septus), dvoroge materice (uterus bikornis), postojanja dve materice i dva grlića materice (uterus didelphys) do najtežeg oblika Milerove ageneze – nedostatka materice. U zavisnosti od anomalije, simptomi mogu biti: potpuni izostanak menstrualnog ciklusa, infertilitet, ponovljeni spontani pobačaji, bolni menstrualni ciklusi. Važno je napomenuti da većina anomalija ne izaziva nikakve simptome, često se slučajno otkrivaju tokom ginekološkog pregleda i ukoliko ne izazivaju nikakve smetnje – lečenje nije potrebno.

Šta je spad materice i kako on nastaje – koji su najčešći uzorci nastanka?

Spad materice ili prolaps materice predstavlja poremećaj statike genitalnih organa, kada se materica ne nalazi u svom fiziološkom položaju već se “spušta” u vaginu i neretko izlazi iz nje. Glavni uzrok ovog stanja je slabljenje ligamenata i mišića male karlice, kada oni više nisu u stanju da drže karlične organe u svom anatomskom položaju. Slabljenje ligamenata i mišića male karlice najčešće nastaje kao posledica traume u toku porođaja (teški komplikovani porođaji, produženi porođaji, višeplodna trudnoća), operacije u maloj karlici, gojaznosti, naslednih faktora… Prolapsu materice doprinosi i snižavanje nivoa estrogena kod žena u menopauzi.

Koji su prvi simptomi?

Prolaps materice se najčešće ne dešava naglo i brzo.  Ovaj proces se razvija postepeno,  asimptomatski tokom dužeg vremenskog perioda pri čemu žene nemaju ili imaju vrlo slabe simptome. Žene se uglavnom javljaju ginekologu kada su simptomi dovoljno izraženi i kada ih je nemoguće više ignorisati. Simptomi variraju u zavisnosti od stepena prolapsa. Prvi simptomi uključuju osećaj nelagodnosti tokom mokrenja ili defekacije, osećaj težine u vagini, osećaj vučenja i pritiska na dole koji pojačavaju prilikom intenzivnijih aktivnosti, pri dugom stajanju, hodanju…

Koliko vrsta spada postoji?

Postoje 3 stepena spuštanja materice u zavisnosti od toga koliko je izražen proces:

I stepen – descensus uteri – najblaži oblik kada je materica pomerena iz svog fiziološkog položaja – početni stadijum

II stepen – prolapsus uteri – kada se grlić materice i telo materice nalaze u vagini ali ne izlaze van vagine i

III stepen – prolapsus uteri totalis – kada se grlić i telo materice nalaze izvan vagine

Imajući u vidu da su organi male karlice međusobno usko povezani – spad materice najčešće prati i slabost prednjeg i zadnjeg zida vagine (cystocole i rectocele).

Kako se dijagnostikuje, a kako leči?

Spad materice se najčešće dijagnostikuje tokom ginekološkog pregleda. Dobra dijagnostika je važna zbog odabira pravilnog lečenja. Ukoliko se radi o blagom obliku moguće je konzervativno lečenje u vidu vežbi koje pojačavaju tonus mišića karličnog dna kao i korišćenje ortopedskih prstenova – pesara. Kod težih oblika lečenje je hirursko. U poslednje vreme odlične rezultate daje primena mrežica (MESH) koje i mi preporučujemo našim pacijentima u ordinaciji Palmotićeva.

Šta je histeroskopija, kakav je to zahvat i šta se njime utvrđuje?

Histeroskopija predstavlja “zlatni standard” u dijagnostici i lečenju promena u šupljini materice. To je minimalno invazivna kratkotrajna procedura koja omogućava ginekologu da pregleda unutrašnjost materice) kako bi dijagnostikovao i izlečio uzroke poremećaja i bolesti materice. Kao rutinska procedura trebalo bi da se izvodi kod svih pacijentkinja koje su u planu za neki od metode asistirane reprodukcije. Histeroskopija je krucijalna u konačnoj dijagnostici poremaćaja unutar materice. Ginekolozi obučeni za izvođenje minimalno invazivnih operacija uz pomoć histeroskopa mogu utvrditi razloge steriliteta, obilnih i neredovnih krvarenja iz materice, bola u maloj karlici i sprovesti ginekološke operacije bez upotrebe skalpela i šavova.

Kome se najčešće preporučuje ova metoda? I kako izgleda priprema pacijenta za nju?

Histeroskopija se preporučuje pacijentkinjama koje imaju dijagnostikovnu promenu unutar materice ili ukoliko postoji sumnja na istu, pacijentkinjama koje imaju problema sa trudnoćom (ponavljani spontani pobačaji, infertilitet…), kao i pacijentkinjama koje se pripremaju za vantelesnu oplodnju.

Priprema pacijentkinje za histeroskopiju je jednostavna. Potrebno je uzdražati se od jela i pića (uključujući vodu) u trajanju od najmanje šest sati pre intervencije. Takođe je neophodan i uredan nalaz vaginalnog i cervikalnog brisa (lekar može zatražiti i uredne briseve na hlamidiju, mikoplazmu i ureaplazmu). Histeroskopsku intervenciju je najbolje uraditi u prvoj fazi ciklusa (do 10. dana menstruacije).

Kad je neophodna kao dijagnostička metoda, a kad kao operativni zahvat? Kako izgleda jedan a kako drugi zahvat?

Ukoliko postoji sumnja na neku patologiju unutar materice radi se dijagnostička histeroskopija – histeroskopom se “sagledava” unutrašnjost materice kako bi se utrvdilo ili isklučilo postojanje neke promene. Ukoliko se dijagnostikuje promena, moguće je uraditi operativnu histeroskopiju kada se u toku histeroskopije specijalnim tankim instrumentima uklanja promena unutar materice.

Koliko dugo traje oporavak od operativnog zahvata i šta se tada preporučuje pacijentima?

Histeroskopija se radi ambulantno, ne ostaje se u ordinaciji nakon intervencije. Sama histeroskopija u zavisnosti od toga da li je dijagnostička ili operativna traje od pola sata do dva sata sa sve pripremom i oporavkom.

Oporavak od histeroskopije je jako kratak. Nakon što prođe efekat anestezije (ošamućenost, pospanost ili blaga vrtoglavica), mogu se osetiti grčevi u donjem delu stomaka. Većina pacijentkinja se već sutradan može slobodno vratiti svojim uobičajenim aktivnostima.

Koje su moguće komplikacije?

Na sreću komplikacije su izuzetno retke jer se sama intervencija radi pod vizuelnom kontrolom operatora (ginekologa).Moguće komplikacije uključuju produženo krvarenje, infekciju, povrede materice ili grlića materice kao i komplikacije vezane za samu anesteziju. Slučajna perforacija materice se sreće u oko 0,1 % slučaja kod dijagnostičke i u oko 1% slučajeva kod operativne histeroskopije.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *